De vragen ...

Wat is licht?
Licht is een straling die je ogen kunnen waarnemen. Je ogen zijn alleen
gevoelig voor het zichtbare licht. Een klein deel van het
elektromagnetisch spectrum dat loopt van blauw via geel groen naar rood.
Hierdoor kunnen we de wereld om ons heen waarnemen.
Lichtstroom is de maat voor de hoeveelheid zichtbare straling die een lichtbron per seconde in alle richtingen uitzendt. Het kan gezien worden als de prestatie van een lichtbron. Met andere woorden, de hoeveelheid van de toegevoerde energie die wordt omgezet in zichtbare licht. Eenheid Lumen.
Verlichtingssterkte geeft aan hoeveel lumen er op een oppervlakte terechtkomt. Eenheid Lux.
Lichtsterkte geeft de hoeveelheid lumen in een ruimtehoek weer. Anders gezegd geeft het aan hoe de intensiteit van het licht in de verschillende richtingen is verdeeld. Eenheid Candela.
Luminantie is een getal dat aangeeft hoeveel licht er vanaf een bepaald oppervlak wordt uitgestraald. Dit oppervlak kan zelf licht geven of het licht via reflectie weergeven. Van een LED en een gloeilamp kan dezelfde hoeveelheid lumen komen. De intensiteit van de LED is feller omdat dezelfde hoeveelheid licht vanuit een klein oppervlakte komt. Deze lichtbron heeft een hoge luminantie. Luminantie is de enige zichtbare eenheid in de verlichtingskunde. Eenheid Candela/m².
Kleurtemperatuur wordt weergeven in Kelvin (K). De
kleurtemperatuur is een maat voor de kleurindruk van het licht dat
uitgezonden wordt van een lichtbron. Hoe hoger deze waarden is hoe
koeler de indruk van de lichtbron.
3000 K = warm-wit
4000 K = natuurlijk-wit
5000 K = koel-wit


Lenzen / optiek / reflector:
Een losse led straalt lichtstroom. Om het licht van een LED te bundelen
gebruikt men een optiek of lens. Deze zijn beschikbaar in verschillende
vormen. Elke soort geeft een andere bundel, en dus ook een andere
lichtsterkte. Het gebundelde licht dat op een oppervlakte valt is dus de
lichtsterkte. Om het licht van een halogeenspot te benaderen met LED
gebruikt men dus steeds een optiek om het licht te bundelen. Om het
licht van een gloeilamp te vervangen ( strooilicht) gebruiken we juist
geen optiek.
Watt... en lumen
Een led-lamp heeft net als elke andere lamp natuurlijk een vermogen (in
watt). Dat geeft aan hoeveel energie (in de vorm van elektriciteit) de
lamp per seconde gebruikt. Aangezien een led-lamp zijn elektriciteit
meestal erg efficiënt omzet in licht, heeft die per seconde veel minder
energie nodig dan een gloeilamp, om dezelfde hoeveelheid licht te maken.
Daarom is het aantal watt van een lamp niet handig om verschillende
soorten lampen mee te vergelijken.
Door te kijken naar de lichtopbrengst kun je diverse lampen wel met
elkaar vergelijken. Je kunt voor elke lamp bepalen hoeveel licht de lamp
per seconden uitzendt, dat meten we in lumen.
Led kiezen: let op lumen
Als u een lamp koopt, let u waarschijnlijk op het aantal watt van de
lamp, om de juiste lichthoeveelheid te kiezen. Voor led-lampen ligt dat
anders. Om een led-lamp te kiezen, kunt u beter kijken naar de
lichtopbrengst, namelijk het aantal lumen.
In de tabel staat hoeveel lumen de verschillende gloeilampen hebben. Als
u deze wilt vervangen door een led-lamp, kies er dan een met hetzelfde
aantal lumen. Dat staat soms vermeld op de verpakking. Soms wordt er een
vergelijking gemaakt met de gloeilamp. Zo kan er op de verpakking staan
dat een bepaalde led-lamp ongeveer overeenkomt met een gloeilamp van 25
watt. Uit onafhankelijke steekproeven blijkt dat de informatie op de
verpakking niet altijd overeenkomt met resultaten uit onafhankelijke
tests. Probeer een nieuwe led-lamp daarom altijd eerst even uit.
Energie-efficiëntie van de led-lamp
De lamp met de hoogste energie-efficiëntie is de lamp die met weinig
vermogen veel licht geeft. Oftewel: een lamp met veel lumen en weinig
watt. Als u uit twee led-lampen met verschillend aantal lumen de
efficiënste wilt kiezen, deel dan het aantal lumen door het aantal watt.
Degene met de hoogste uitkomst, is het efficiënst met energie.
Als u bijvoorbeeld een led-lamp heeft van 7 watt waarvan op de
verpakking staat dat hij 182 Lumen oplevert, is dit 26 Lumen per watt.
Een lamp van 5 watt met een lichtopbrengst van 203 Lumen levert 41 Lumen
per watt. De laatste lamp brengt dus meer licht op voor de hoeveelheid
energie die hij verbruikt en is dus zuiniger met energie
Energielabel
Veel elektrische apparaten, waaronder lampen, hebben een energielabel,
waarmee de zuinigheid wordt aangegeven met de letters A tot en met G.
Een lamp met energielabel A is het zuinigst, een lamp met een G-label
het onzuinigst. Het energielabel voor lampen geldt echter alleen voor
lampen met een vermogen van meer dan vier watt die ‘niet-gericht’ licht
verspreid. Veel led-lampen geven vrij gericht licht en/of hebben een
vermogen van minder dan vier watt. Daarom hebben de meeste led-lampen op
dit moment geen energielabel., Hoewel ze duidelijk in de A klasse
behoren.
Dimmen
Veel led-lampen zijn niet geschikt om te dimmen. Er zijn speciale
dimbare led-lampen te koop. Als led-lampen dimbaar zijn, staat dit
doorgaans op de verpakking.
Ledje even testen
Niet alle lampen verspreiden het licht op dezelfde manier. Led-lampen
vormen een compactere lichtbundel dan gloeilampen, zoals in de figuur
hiernaast is te zien. Als u een led-lamp voor gericht licht gebruikt,
bijvoorbeeld in een hanglamp boven de tafel, kan een lager aantal Lumen
daarom al de gewenste hoeveelheid licht opleveren.
Led weggooien: klein chemisch afval
Led-lampen bevatten geen giftige stoffen, maar vallen wettelijk onder
dezelfde regeling als spaar- en tl-lampen. Daarom kunt u led-lampen
inleveren bij speciale inzamelpunten, waaronder (gemeentelijke)
inleverpunten voor klein chemisch afval.
Tips uitfasering gloeilampen
U hoeft niet te wachten tot gloeilampen uit de schappen verdwijnen:
als u ze nu al vervangt, bespaart u nu al energie(kosten)!
Gaat u gloeilampen vervangen door energiezuinige lampen, begin dan met
de lampen die vaak aan zijn en een hoog vermogen hebben (watt).
Energiezuinige lampen zijn anders dan gloeilampen; kiezen op basis van
alleen het aantal watt werkt niet meer.
Daarom verdwijnt de gloeilamp...
Energie besparen staat hoog op de agenda van de Europese Unie. De EU
stelt via de zogeheten Ecodesign Richtlijn steeds strengere eisen aan de
energiezuinigheid van huishoudelijke apparaten die in de winkels te koop
zijn. Alle Europese landen moeten zich daaraan houden. Er zijn ook eisen
opgesteld voor huishoudelijke verlichting. Gloeilampen – en sommige
halogeenlampen – kunnen niet voldoen aan die eisen. Ze zetten maar een
klein deel van de elektrische energie die ze verbruiken om in licht. De
rest gaat verloren als warmte. Vanwege die inefficiëntie verdwijnen ze
op termijn uit de winkels.
Besparing: 40 miljard kWh
De Europese Commissie heeft berekend dat het verdwijnen van de gloeilamp
in 2020 een energiebesparing oplevert van 40 miljard kWh. Dat is
vergelijkbaar met het stroomverbruik van de Nederlandse en Belgische
huishoudens samen. De regelgeving voor huishoudelijke verlichting
vermijdt zo 15 miljard kilo CO2-uitstoot.
Europa is trouwens niet de eerste die de gloeilamp in de ban doet.
Californië en Australië gingen de Europese Unie voor.
Gloeilamp verdwijnt in stappen - uitfasering
In 4 stappen verdwijnt de gloeilamp uit de winkel. Heldere lampen met
het grootste vermogen (100 watt en meer) en de zeer onzuinige matte
lampen (waar je niet doorheen kunt kijken) mogen sinds september 2009 al
niet meer in de handel gebracht worden.
Vanaf september 2010 zijn ook heldere gloeilampen van 75 watt uit de
handel gegaan. Dit betekent niet dat u deze lampen meteen niet meer kunt
kopen, maar wel dat ze op termijn uit de schappen verdwijnen. Vanaf 1
september 2011 mag de heldere gloeilamp van 60 watt niet meer in de
handel worden gebracht. Op 1 september 2012 zijn ook de gloeilampen van
40, 25 en 15 watt aan de beurt. Vanaf die datum worden er dus nog
nauwelijks gloeilampen in de handel gebracht.
| Datum | Lampen die uit de handel gaan |
| 01/09/ 2009 | Matte gloeilampen |
| Heldere gloeilampen van 100 watt of meer | |
| 01/09/ 2010 | Heldere gloeilampen van 75 watt |
| 01/09/ 2011 | Heldere gloeilampen van 60 watt |
| 01/09/ 2012 | Heldere gloeilampen van 40, 25 en 15 watt |
Uitzonderingen Eco design Richtlijn
Enkele uitzonderingen hoeven niet te voldoen aan de eisen van de
Ecodesign Richtlijn. Kerstverlichting valt buiten de richtlijn, net als
half afgeschermde gloeilampen, zoals de reflectorlamp.
De Ecodesign Richtlijn geldt ook niet voor lampen met een speciale
functie, zoals warmtelampen, lampjes in apparaten (koelkast, naaimachine)
en lampen in een schakelbord of terrarium. Op de verpakking van een lamp
voor zulk speciaal gebruik staat dan vermeld dat deze niet geschikt is
voor algemene verlichting.
Vervangende lamp kiezen
Gelukkig is er een groeiend assortiment aan alternatieven voor de
gloeilamp: spaarlampen, led-lampen en zuinige halogeenlampen. De eerste
generatie spaarlampen en ledlampen vielen vaak wat tegen, bijvoorbeeld
omdat de lichtkleur anders was dan die van gloeilampen. De kwaliteit en
variatie van led-lampen is ondertussen zodanig sterk verbetert .dat led
een meer dan volwaardig alternatief biedt
Duurder? Valt mee!
Energiezuinige lampen zijn duurder in aanschaf dan gloeilampen. Sommige
ledlampen zijn zelfs een paar tientjes duurder dan een gloeilamp van een
euro. Maar uiteindelijk pakken ze goedkoper uit. Ze gaan namelijk (veel)
langer mee dan gloeilampen, waardoor u er minder vaak een hoeft aan te
schaffen en u bespaart jaarlijks op de energiekosten. Als u gloeilampen
in huis gaat vervangen door energiezuinige lampen, kunt u het beste
beginnen met de lampen die vaak aan zijn en die een hoog vermogen (in
watt) hebben. Daarmee bespaart u de meeste energie(kosten).
Waarom kiezen voor LED verlichting
LED-verlichting is uitermate geschikt om uw conventionele verlichting
zoals halogeenspots, gloeilampen, spaarlampen, tuinverlichting,
gebouwenverlichting, groeilampen e.d. te vervangen.
Wat zijn de voordelen van LED verlichting
Zeer laag energieverbruik en de lange levensduur zijn de grootste
voordelen van LED verlichting.
Het stroom verbruik van Led-lampen kan wel zo’n 90% lager zijn dan de
bestaande gloeilampen, halogeenlamp, bouwlamp, tuinverlichting,
groeilamp, kweeklamp, objectverlichting of zelfs spaarlamp.
U bespaart daardoor direct flink op uw energierekening.
Hoe lang is de levenduur
Een normale gloeilamp heeft een levensduur van ongeveer 2.000 branduren,
voor Led lampen worden branduren tot wel 80.000 opgegeven.
Zijn led’s duurzaam
Led-verlichting is zeer zeker duurzaam, het is schok- en trilbestendig
en ook heeft de Led-verlichting geen gloeidraad, welke bij de'normale'
verlichting het meest zwakke punt is.
Hoe veilig zijn Leds
Led-verlichting produceert (bijna) geen warmte, bij de traditionele
gloeilamp gaat zo'n 90% aan energie verloren aan warmte.
Geeft LED straling?
Led-verlichting geeft geen bijwerking zoals ultraviolette of infrarode
straling, dus geen verkleuring van materialen.
Aanschafprijs - Besparing
De aanschafprijs van Led-verlichting is duurder dan de gewone
verlichting, deze zal U echter afhankelijk van het aantal branduren door
de zeer lange levensduur en het zeer lage energieverbruik snel
terugverdienen.
Zijn Led’s dimbaar
Led-verlichting is niet mogelijk in combinatie met een traditionele
lichtdimmer.
Wat betekent…
E27, E14, GU10, MR16 (GU5.3), MR11 (GU4), of PAR30.
Zijn gestandaardiseerde typeaanduidingen van een verbinding tussen lamp
en fitting. Indien u niet zeker weet wat voor type lamp u nodig heeft
raadpleeg dan de handleiding, kijk of er een typeaanduiding op de
fitting staat.
